Doanh nghiệp tại Nhật đã giao hàng, nhưng khách nợ lâu và chưa thanh toán.
Cần chuẩn bị hồ sơ gì để chuyên viên xét khoản nợ không thu được?
Trả lời nhanh
Nợ quá hạn chưa đủ để ghi nhận tổn thất nợ (貸倒損失 – kashidaore sonshitsu). Doanh nghiệp cần tập hợp hồ sơ phát sinh khoản nợ, lịch sử thanh toán và tài liệu về tình trạng thu hồi để chuyên viên thuế (税理士 – Zeirishi) xác nhận điều kiện, số tiền và năm tài chính được xử lý.
Bài liên quan trên ATTO
1. Tập hợp hồ sơ khoản nợ trước khi hỏi cách xử lý
Trước hết, doanh nghiệp cần cho người soát thấy khoản phải thu thực tế là gì và còn bao nhiêu. Người phụ trách gom hồ sơ theo từng khách và từng khoản:
- Hợp đồng, đơn đặt hàng, bằng chứng giao hàng hoặc hoàn thành dịch vụ và hóa đơn.
- Sổ công nợ, số dư đối chiếu, các lần đã thanh toán và lần nhận tiền cuối.
- Thư đòi nợ, email hoặc biên bản làm việc đã có; ngày liên hệ và phản hồi của khách.
- Tài liệu pháp lý, thông tin bảo đảm và tình trạng thu hồi.
Nếu khách tranh chấp chất lượng hàng, xin trả góp hoặc hai bên đang đối chiếu số tiền, ghi đúng trạng thái đó. Lời “khách chưa trả” chưa chứng minh khách không có khả năng trả. Một bảng tự ghi cũng không thay thế toàn bộ chứng từ gốc.

2. Hồ sơ bổ sung theo tình trạng thu hồi
Từ hồ sơ đã có, chuyên viên xác định nhóm điều kiện cần xét. Doanh nghiệp bổ sung tài liệu tương ứng dưới đây.
Khoản nợ đã bị cắt giảm
Giữ quyết định, kế hoạch, biên bản hoặc văn bản thỏa thuận xác định khoản nợ và số tiền bị giảm. Trường hợp được xét gồm cắt giảm theo thủ tục pháp luật, quyết định của hội nghị chủ nợ hoặc thỏa thuận qua cơ quan hành chính, tổ chức tài chính theo tiêu chí hợp lý.
Phần được xét là số tiền bị cắt giảm, trong năm tài chính sự kiện phát sinh; không mặc định toàn bộ số dư. Nếu văn bản chỉ xác định một phần, đánh dấu phần còn phải theo dõi. Cuộc gọi nói khách “đang làm thủ tục” chưa thay thế được hồ sơ.
Nếu đã miễn nợ bằng văn bản, cần kèm căn cứ bên nợ bị nợ vượt tài sản trong thời gian đáng kể và không thể thanh toán. Không hiểu rằng doanh nghiệp tự ký giấy bỏ nợ là đủ điều kiện thuế. ① Căn cứ: Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản (国税庁 – Kokuzeicho), Tax Answer 5320, mục 金銭債権が切り捨てられた場合, các trường hợp 1–3.
Toàn bộ khoản nợ không thể thu hồi
Tập hợp thông tin về tài sản, khả năng trả và kết quả thu hồi để chứng minh không thể thu hồi toàn bộ. Việc hạch toán được xét trong năm điều đó trở nên rõ ràng. Nếu có tài sản bảo đảm, phải xử lý tài sản đó trước; một lần liên hệ không có phản hồi chưa đủ kết luận mất toàn bộ nợ. ② Căn cứ: Tax Answer 5320, mục 金銭債権の全額が回収不能となった場合.
Nếu khoản cho vay có người bảo lãnh liên đới (連帯保証人 – rentai hoshonin), giữ hợp đồng bảo lãnh và thông tin về tài sản, khả năng thanh toán của người đó. Chuyên viên phải xét cả khả năng thu từ người bảo lãnh, không chỉ bên vay. ③ Căn cứ: Tax Answer 5320, hỏi đáp 連帯保証人がいる場合の貸倒れの判断.

Khoản phải thu sau khi ngừng giao dịch
Giữ chuỗi giao dịch trước đây, lý do và ngày ngừng, lần nhận tiền cuối và thông tin tài sản bảo đảm. Mốc xét là ít nhất một năm, tính từ ngày muộn nhất giữa lúc ngừng giao dịch và lần thanh toán cuối.
Trường hợp này chỉ áp dụng cho khoản phải thu từ bán hàng hoặc dịch vụ của khách từng giao dịch liên tục, sau khi ngừng do tài sản hoặc khả năng thanh toán của khách xấu đi — không áp dụng cho khoản cho vay, khoản có tài sản bảo đảm hoặc giao dịch chỉ phát sinh một lần. Khi hạch toán, doanh nghiệp không xoá hết toàn bộ số tiền còn ghi sổ: theo quy định phải giữ lại một giá trị tượng trưng rất nhỏ (備忘価額 – bibo kagaku, thường là 1 yên) để còn dấu vết trên sổ; không phải "hoá đơn quá hạn một năm thì xoá hết".
Nếu khách trả thêm một phần, cập nhật lịch sử để kiểm lại mốc. Riêng trường hợp tổng khoản phải thu trong cùng khu vực nhỏ hơn chi phí thu hồi và đã đôn đốc nhưng vẫn không được trả, giữ căn cứ chi phí và bằng chứng đôn đốc để chuyên viên xét riêng. ④ Căn cứ: Tax Answer 5320, mục 一定期間取引停止後弁済がない場合等, trường hợp 1 và 2.
3. Chốt thông tin còn thiếu trước quyết toán
Khi bàn giao, doanh nghiệp hỏi chuyên viên ba việc:
- Khoản nợ cần xét theo nhóm điều kiện nào?
- Sự kiện xảy ra vào năm tài chính nào, số tiền nào có thể xử lý?
- Tài liệu nào còn thiếu để xác nhận khả năng thu hồi?
Doanh nghiệp không tự chọn năm ghi tổn thất theo ngày quyết định ngừng gọi khách. Giữ kết quả xác nhận cùng hồ sơ để các kỳ sau tiếp tục theo dõi đúng. Đây là gợi ý tổ chức hồ sơ, không phải bộ biểu mẫu bắt buộc cho mọi trường hợp; xử lý thuế tiêu dùng cần xem riêng.
ATTO hỗ trợ tập hợp, lưu trữ và đối chiếu chứng từ, nhập dữ liệu kế toán. Việc xác định thuế, lập hồ sơ theo phán đoán thuế và đại diện khai do chuyên viên thuế (税理士) thực hiện.
Nguồn tham khảo
Đối chiếu ngày 12/10/2026.
- Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản — Tax Answer 5320: 貸倒損失として処理できる場合.
- Tax Answer 5320 hỏi đáp: 連帯保証人がいる場合の貸倒れの判断.
Từ vựng chuyên môn
| Tiếng Việt | Chữ Hán | Cách đọc |
|---|---|---|
| Tổn thất nợ | 貸倒損失 | kashidaore sonshitsu |
| Người bảo lãnh liên đới | 連帯保証人 | rentai hoshonin |
| Giá trị tượng trưng ghi sổ | 備忘価額 | bibo kagaku |
| Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản | 国税庁 | Kokuzeicho |
| Chuyên viên thuế | 税理士 | Zeirishi |
ATTO
Đối tác hỗ trợ pháp lý, đầu tư và phát triển doanh nghiệp tại Nhật Bản
Visa & tư cách lưu trú · Đầu tư & thành lập doanh nghiệp · Kế toán & Thuế · Vận hành doanh nghiệp & Back Office · Giới thiệu nhân sự · Kỹ năng đặc định · Kết nối đối tác kinh doanh
Các nghiệp vụ chuyên môn độc quyền được thực hiện bởi chuyên gia có tư cách hành nghề: luật sư hành chính (Gyoseishoshi), chuyên viên thuế (Zeirishi), luật sư tư pháp (Shihoshoshi), chuyên viên lao động và bảo hiểm (Sharoushi).
Liên hệ ATTO để được tư vấn ban đầu miễn phí và kết nối chuyên gia phù hợp →














