Công ty đã trả tiền và có chứng từ, nhưng không thấy thuế đầu vào được khấu trừ. Nguyên nhân có thể nằm ở bản chất khoản chi, không chỉ ở việc bên bán có đăng ký Invoice hay chưa.
Trả lời nhanh
Công ty có chi phí không đồng nghĩa có thuế tiêu dùng được khấu trừ.
- Trước hết, kiểm khoản chi có phải mua hàng hoặc dịch vụ chịu thuế phục vụ kinh doanh không.
- Tiền lương, bảo hiểm, lãi vay và một số phí nhà nước không có thuế đầu vào.
- Phí thuê ngoài như gia công, phái cử nhân sự, bảo vệ, vệ sinh khác tiền lương và có thể có thuế đầu vào.
- Khoản có thuế vẫn cần sổ sách và chứng từ đáp ứng quy định, hoặc ngoại lệ phù hợp.
- Khoản chưa rõ cần gửi nội dung chi, hợp đồng và chứng từ cho chuyên viên kiểm tra.
Bài liên quan trên ATTO
1. Khoản chi có phải là đầu vào chịu thuế không
Không phải mọi khoản chi phí của công ty đều được khấu trừ thuế tiêu dùng.
Theo cách tính thông thường (原則課税), doanh nghiệp chỉ được xem xét khấu trừ thuế đầu vào đối với các khoản mua hàng hóa, dịch vụ chịu thuế phục vụ hoạt động kinh doanh và đáp ứng điều kiện theo quy định.
Cần phân biệt hai trường hợp:
- Khoản chi không chịu thuế: Không có thuế tiêu dùng đầu vào để khấu trừ. Ví dụ: tiền lương, phí bảo hiểm.
- Khoản mua có thuế tiêu dùng: Có thể được khấu trừ nếu đáp ứng điều kiện về chứng từ và các quy định liên quan.
Riêng hàng nhập khẩu, thuế tiêu dùng đầu vào được xác định theo chứng từ hải quan, không phải Invoice của nhà cung cấp nước ngoài. Xem thêm bài Nhập hàng từ Việt Nam về Nhật: thuế tiêu dùng nhập khẩu tính thế nào? .
Lưu ý: Bài viết này áp dụng cho cách tính thông thường (原則課税). Nếu công ty sử dụng chế độ thuế đơn giản (簡易課税制度), số thuế đầu vào được khấu trừ được tính theo tỷ lệ quy định dựa trên thuế đầu ra, thay vì cộng thuế từ từng hóa đơn mua vào. Vì vậy, cần xác nhận phương pháp tính thuế công ty đang áp dụng trước khi kiểm tra chứng từ. ① Căn cứ: Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản (国税庁 – Kokuzeicho) — No.6451, No.6505.
2. Những khoản chi cần phân biệt khi tính thuế tiêu dùng
Doanh nghiệp khi kiểm tra sổ sách (帳簿 – chobo), cần phân biệt các khoản chi sau:
Khoản chi — Cách xử lý thuế tiêu dùng
- Tiền lương nhân viên: Không phải khoản mua vào chịu thuế, nên không có thuế đầu vào để khấu trừ.
- Phí bảo hiểm, lãi vay, phí bảo lãnh tín dụng: Thông thường thuộc nhóm giao dịch không chịu thuế tiêu dùng.
- Phí đăng ký, cấp phép, chứng nhận: Một số khoản phí do cơ quan nhà nước thu theo quy định thuộc diện không chịu thuế. Cần kiểm tra từng loại phí.
- Tiền thuê văn phòng, cửa hàng, kho, bãi đỗ xe: Thông thường là khoản mua vào chịu thuế tiêu dùng.
- Tiền thuê nhà để ở: Thông thường không chịu thuế tiêu dùng nếu đáp ứng điều kiện. Trường hợp thuê dưới 1 tháng thì thuộc diện chịu thuế. ② Căn cứ: Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản — No.6451; No.6201, mục 1, 4, 7 và 17; No.6226 (cho thuê nhà ở).
Tiền mừng, tiền thăm hỏi thông thường không phải khoản thanh toán để mua hàng hóa hoặc dịch vụ, nên không phát sinh thuế tiêu dùng đầu vào để khấu trừ. Chứng từ chi tiền vẫn cần được lưu để phục vụ kế toán. ③ Căn cứ: Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản — No.6157, mục 2.
Phân biệt tiền lương và phí dịch vụ thuê ngoài
Ví dụ: Công ty trả lương cho nhân viên và thuê một đơn vị bên ngoài đến vệ sinh văn phòng.
Hai khoản này được xử lý khác nhau:
- Lương nhân viên: Không có thuế tiêu dùng đầu vào để khấu trừ.
- Phí thuê dịch vụ vệ sinh: Là khoản mua dịch vụ chịu thuế, có thể được khấu trừ thuế đầu vào nếu đáp ứng điều kiện.
Tương tự, phí gia công, dịch vụ phái cử nhân sự và bảo vệ thuê ngoài thường là các khoản mua dịch vụ chịu thuế tiêu dùng.
Vì vậy, không nên chỉ dựa vào tên khoản chi trên sổ kế toán để xác định thuế. Doanh nghiệp cần kiểm tra hợp đồng, nội dung dịch vụ và quan hệ với bên nhận thanh toán để phân loại chính xác. ④ Căn cứ: Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản — No.6451, đoạn tiền lương và phí thuê ngoài; No.6201.
3. Có thuế đầu vào chưa chắc được khấu trừ
Các khoản mua hàng hóa, văn phòng phẩm, dịch vụ quảng cáo hoặc sửa chữa thường có thuế tiêu dùng. Tuy nhiên, có thuế đầu vào không đồng nghĩa với việc công ty được khấu trừ ngay.
Theo cách tính thông thường (原則課税), điều kiện khấu trừ thuế tiêu dùng về nguyên tắc: doanh nghiệp phải lưu sổ sách và hóa đơn đủ điều kiện (適格請求書 – Invoice), hoặc chứng từ được chấp nhận theo quy định.
Nếu thiếu Invoice, cần kiểm tra từng giao dịch. Một số trường hợp vẫn được khấu trừ theo quy định chuyển tiếp hoặc ngoại lệ, nhưng phải đáp ứng điều kiện cụ thể. Vì vậy, không thể kết luận mọi khoản thiếu Invoice đều không được khấu trừ.
Lưu ý: Việc mua nhà để cho thuê làm nơi ở có quy định hạn chế khấu trừ thuế đầu vào riêng, không áp dụng giống các khoản mua hàng hoặc dịch vụ thông thường. ⑤ Căn cứ: Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản — No.6451, lưu ý hạn chế; No.6496.
4. Chuẩn bị chứng từ để kế toán kiểm tra
Đối với các khoản chi chưa xác định rõ cách xử lý thuế, doanh nghiệp nên cung cấp:
- Thông tin giao dịch: Nội dung chi, ngày phát sinh và bên nhận tiền.
- Mục đích sử dụng: Khoản chi phục vụ hoạt động kinh doanh nào.
- Chứng từ liên quan: Hợp đồng, hóa đơn và thông tin thanh toán.
Ví dụ: Công ty thuê một văn phòng làm việc và một căn hộ cho nhân viên ở. Cả hai đều được ghi vào tài khoản chi phí thuê, nhưng cách xử lý thuế tiêu dùng khác nhau.
Nếu chỉ gửi tổng tiền thuê, kế toán khó xác định khoản nào có thuế đầu vào. Vì vậy, cần tách riêng hợp đồng và chứng từ theo mục đích sử dụng.
Những khoản chưa rõ hoặc còn thiếu chứng từ nên được đánh dấu để tiếp tục kiểm tra, thay vì gộp chung vào tổng chi phí.
ATTO hỗ trợ tập hợp, lưu trữ và đối chiếu chứng từ, nhập dữ liệu kế toán. Việc xác định thuế, lập hồ sơ theo phán đoán thuế và đại diện khai do chuyên viên thuế (税理士) thực hiện.
Nguồn tham khảo
Đối chiếu ngày 09/10/2026; các trang nguồn ghi pháp luật tại ngày 01/04/2026.
- Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản — No.6451 仕入税額控除の対象となるもの.
- No.6201 非課税となる取引.
- No.6226 住宅の貸付け.
- No.6496 Sổ sách và hoá đơn để khấu trừ đầu vào.
- No.6505 Chế độ thuế đơn giản.
- No.6157 Các khoản ngoài phạm vi chịu thuế.
Từ vựng chuyên môn
Bảng này để tra nhanh và để copy chữ Hán khi cần hỏi lại chuyên gia.
| Tiếng Việt | Chữ Hán | Cách đọc |
|---|---|---|
| Cơ quan Thuế Quốc gia Nhật Bản | 国税庁 | Kokuzeicho |
| Sổ sách | 帳簿 | chobo |
| Cách tính thường | 原則課税 | gensoku kazei |
| Chế độ thuế đơn giản | 簡易課税制度 | kan-i kazei seido |
| Hoá đơn đủ điều kiện | 適格請求書 | tekikaku seikyusho |
| Chuyên viên thuế | 税理士 | Zeirishi |
ATTO
Đối tác hỗ trợ pháp lý, đầu tư và phát triển doanh nghiệp tại Nhật Bản
Visa & tư cách lưu trú · Đầu tư & thành lập doanh nghiệp · Kế toán & Thuế · Vận hành doanh nghiệp & Back Office · Giới thiệu nhân sự · Kỹ năng đặc định · Kết nối đối tác kinh doanh
Các nghiệp vụ chuyên môn độc quyền được thực hiện bởi chuyên gia có tư cách hành nghề: luật sư hành chính (Gyoseishoshi), chuyên viên thuế (Zeirishi), luật sư tư pháp (Shihoshoshi), chuyên viên lao động và bảo hiểm (Sharoushi).
Liên hệ ATTO để được tư vấn ban đầu miễn phí và kết nối chuyên gia phù hợp →
